„Bajki z nadzieją” – płyta audio, która wspiera dzieci, rodziny i przedszkola

„Bajki z nadzieją” to płyta audio CD przygotowana z myślą o dzieciach, rodzinach i osobach, które każdego dnia towarzyszą najmłodszym w mierzeniu się z chorobą, lękiem, zmęczeniem, niepewnością i potrzebą otuchy. W projekcie MukoPrzedszkole – przedszkole przyjazne chorym na mukowiscydozę płyta pełni rolę delikatnego, pozamedycznego materiału wspierającego: nie tłumaczy procedur leczenia, nie zastępuje rozmowy z lekarzem ani psychologiem, ale pomaga stworzyć dziecku spokojniejszą przestrzeń do słuchania, odpoczynku, rozmowy i przeżywania emocji.

Płyta jest elementem bezpłatnego Mukoboxa edukacyjnego przygotowywanego dla rodzin i placówek edukacyjnych w ramach działań Fundacji Oddech Życia. Można ją również nabyć w sklepie Fundacji jako cegiełkę charytatywną. Dzięki temu materiał może trafić zarówno do przedszkola, które potrzebuje pomocy w budowaniu bardziej wspierającego środowiska, jak i do domu, w którym rodzice szukają spokojnego sposobu na rozmowę z dzieckiem o trudnościach, nadziei, wytrwałości i codziennym radzeniu sobie z chorobą przewlekłą.

Czym są „Bajki z nadzieją”?

„Bajki z nadzieją” to motywacyjny zestaw audio wydany na płycie CD przez Fundację Oddech Życia. Projekt stworzyła Katarzyna Tarnacka, mama Wiktorii chorującej na mukowiscydozę. Według informacji Fundacji płyta jest dostępna od 6 grudnia 2019 roku, a dochód ze sprzedaży cegiełki przeznaczany jest na fizjoterapię i leczenie Wiktorii.

To ważne, ponieważ płyta nie jest zwykłym dodatkiem do dziecięcej biblioteczki ani przypadkową składanką nagrań. Jej powstanie wynika z doświadczenia rodziny, która zna codzienność choroby przewlekłej: regularne leczenie, zmęczenie, potrzebę mobilizacji, chwile zwątpienia, ale także ogromną potrzebę nadziei i życzliwego języka. Dlatego materiał ma charakter wspierający i emocjonalny. Może pomóc dziecku zatrzymać się, odpocząć, posłuchać spokojnej opowieści i usłyszeć, że trudności nie muszą oznaczać samotności.

W realizację projektu włączyły się osoby i instytucje związane z działalnością charytatywną, edukacyjną, naukową i twórczą. Na stronie produktu Fundacja wymienia między innymi współpracę z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie, Fundacją Pomocy Sierotom oraz Małopolskim Hospicjum dla Dzieci. Nagranie i mastering wykonano w MoozArt Studio Nagrań, a przy oprawie graficznej i działaniach promocyjnych uczestniczyli Magicy Internetu.

Dlaczego płyta audio może być dobrym materiałem dla dziecka?

Dzieci w wieku przedszkolnym często łatwiej przyjmują opowieść słuchaną niż długie wyjaśnienia dorosłych. Głos lektora, rytm bajki, piosenka, powtarzalność i możliwość słuchania w bezpiecznym miejscu sprawiają, że dziecko nie musi od razu odpowiadać, tłumaczyć swoich emocji ani mówić o tym, co jest dla niego trudne. Może po prostu słuchać. Dla wielu dzieci właśnie taki początek jest najłagodniejszą formą rozmowy.

W przypadku dziecka chorującego przewlekle materiał audio może być wykorzystywany w chwilach wyciszenia: po powrocie z przedszkola, podczas odpoczynku, w czasie spokojnych aktywności plastycznych, przed snem albo wtedy, gdy dziecko potrzebuje przerwy od nadmiaru bodźców. Nie chodzi o to, aby płyta „leczyła” smutek lub zastępowała wsparcie specjalisty. Jej sens jest prostszy: może dawać dziecku język opowieści, w którym pojawiają się nadzieja, odwaga, błądzenie, uczenie się, pokonywanie trudności i przyjmowanie pomocy.

Dla rodzica lub wychowawcy płyta może być także punktem wyjścia do rozmowy. Po wysłuchaniu bajki można zapytać dziecko, co zapamiętało, który bohater był mu bliski, czy w historii pojawiło się coś smutnego albo pocieszającego, czy ktoś komuś pomógł, czy bohater musiał być bardzo dzielny, czy mógł poprosić o wsparcie. Takie pytania są często bezpieczniejsze niż bezpośrednie pytanie: „czy boisz się choroby?” albo „czy martwisz się leczeniem?”.

Miejsce płyty w projekcie MukoPrzedszkole

MukoPrzedszkole jest akcją edukacyjną i społeczną, której celem jest wspieranie dzieci z mukowiscydozą w środowisku przedszkolnym oraz ułatwianie rozmowy między rodzicami, dyrekcją, wychowawcami i personelem placówki. Przedszkole jest dla dziecka jednym z pierwszych dużych środowisk społecznych poza domem. To tutaj dziecko uczy się relacji, samodzielności, wspólnej zabawy, czekania na swoją kolej, radzenia sobie z emocjami i bycia częścią grupy.

Dla dziecka z mukowiscydozą wejście w taką przestrzeń może być bardziej złożone. Choroba wiąże się z codzienną terapią, okresami nieobecności, większym ryzykiem poważniejszych konsekwencji infekcji dróg oddechowych, koniecznością konsekwentnej higieny oraz sytuacjami, w których dziecko może czuć się inne niż rówieśnicy. W takim kontekście materiały edukacyjne nie powinny ograniczać się wyłącznie do instrukcji medycznych. Potrzebne są również narzędzia, które pomagają mówić o emocjach, odwadze, zmęczeniu, nadziei i obecności dziecka w grupie.

Właśnie tutaj „Bajki z nadzieją” mogą pełnić rolę uzupełniającą. Płyta nie wyjaśnia wszystkich aspektów mukowiscydozy i nie powinna być traktowana jako materiał instruktażowy o leczeniu. Może natomiast wspierać atmosferę, w której dziecko ma prawo do słabości, odpoczynku, lęku, pytań i nadziei. Dobrze wpisuje się więc w ideę przedszkola przyjaznego dziecku choremu przewlekle: przedszkola, które nie skupia się wyłącznie na procedurach, ale widzi całe dziecko.

Jak można wykorzystać płytę w domu?

W domu płyta może stać się częścią spokojnego rytuału. Warto odtwarzać ją nie tylko wtedy, gdy dziecko jest smutne, zmęczone lub po trudnym dniu. Dobrze, jeżeli bajki kojarzą się także ze zwykłym, przyjemnym czasem: wspólnym słuchaniem na dywanie, rysowaniem, odpoczynkiem po przedszkolu albo wieczornym wyciszeniem. Dzięki temu materiał nie zostaje przypisany wyłącznie do choroby i nie staje się „płytą na trudne chwile”, lecz częścią codziennego, bezpiecznego świata dziecka.

Rodzic może potraktować słuchanie jako zaproszenie do rozmowy, ale nie powinien jej wymuszać. Niektóre dzieci po wysłuchaniu bajki od razu zadają pytania. Inne wracają do tematu po kilku godzinach albo po kilku dniach. Jeszcze inne potrzebują tylko obecności dorosłego obok. W każdym z tych wariantów płyta może spełniać swoją funkcję: łagodzić napięcie, porządkować emocje i przypominać, że w chorobie przewlekłej oprócz leczenia liczą się również relacje, czułość i poczucie bezpieczeństwa.

Warto też pamiętać, że dziecko chore przewlekle nie zawsze chce rozmawiać o chorobie wprost. Bajka pozwala mówić nie bezpośrednio o „mnie”, ale o bohaterze, przygodzie, przeszkodzie, drodze, przyjacielu, strachu, odwadze lub pomocy. Dla małego dziecka taka symboliczna forma bywa bardziej dostępna niż rzeczowa rozmowa dorosłych.

Jak można wykorzystać płytę w przedszkolu?

W przedszkolu płyta może być wykorzystana jako materiał do zajęć wyciszających, wspólnego słuchania, rozmowy o pomaganiu, przyjaźni, odwadze, różnorodności potrzeb albo radzeniu sobie z trudnościami. Nie trzeba rozpoczynać od informacji o konkretnej chorobie dziecka. W wielu sytuacjach bezpieczniejsze i bardziej eleganckie będzie omówienie wartości uniwersalnych: troski, uważności, życzliwości, tego, że każdy czasem potrzebuje pomocy, oraz tego, że nie należy wyśmiewać czyichś leków, kaszlu, nieobecności lub zmęczenia.

Jeżeli w grupie jest dziecko z mukowiscydozą, sposób wykorzystania materiału powinien być wcześniej uzgodniony z rodzicami. Nie każde dziecko chce, aby o jego chorobie mówiono publicznie. Nie każda rodzina chce, aby grupa znała szczegóły leczenia. Czasami najlepsze będą zajęcia ogólne o emocjach i wzajemnej pomocy, czasami rozmowa wyłącznie z kadrą, a czasami wspólne słuchanie bajek jako neutralnego materiału dla wszystkich dzieci.

Wychowawca może połączyć słuchanie z prostymi aktywnościami: rysowaniem sceny z bajki, rozmową w kręgu, wybieraniem „słów, które pomagają”, tworzeniem plakatu życzliwości, ćwiczeniem proszenia o pomoc albo krótką zabawą pokazującą, że każdy w grupie może mieć inny dzień, inne tempo i inne potrzeby. Taka praca buduje kulturę grupy bez nadmiernego eksponowania jednego dziecka.

Bezpieczna rozmowa o chorobie przewlekłej

Mukowiscydoza jest chorobą genetyczną, przewlekłą i wielonarządową. Dotyczy między innymi układu oddechowego i pokarmowego, a leczenie wymaga systematyczności, współpracy z zespołem medycznym oraz dostosowania codziennych obowiązków do stanu zdrowia dziecka. Dla przedszkola ważne jest także zrozumienie, że mukowiscydozą nie można się zarazić przez wspólną zabawę, rozmowę ani przebywanie w jednej sali.

Jednocześnie trzeba wyraźnie oddzielić samą mukowiscydozę od zwykłych infekcji dróg oddechowych. Infekcje wirusowe i bakteryjne mogą przenosić się między dziećmi tak jak w każdej grupie przedszkolnej, a u dziecka z mukowiscydozą mogą mieć poważniejsze konsekwencje. Dlatego przedszkole przyjazne dziecku choremu przewlekle powinno łączyć dwa komunikaty: nie izolujemy dziecka społecznie z powodu samej choroby, ale bardzo poważnie traktujemy higienę, objawy infekcji, mycie rąk, zasłanianie ust przy kaszlu i zostawanie w domu w czasie choroby zakaźnej.

Osobnego omówienia wymaga sytuacja, w której w jednej placówce przebywa więcej niż jedno dziecko z mukowiscydozą. Wtedy zasady organizacyjne powinny zostać ustalone indywidualnie z rodzicami oraz zespołami medycznymi prowadzącymi dzieci, ponieważ w mukowiscydozie znaczenie ma także ograniczanie ryzyka przenoszenia niektórych zakażeń między osobami chorującymi na tę samą chorobę.

„Bajki z nadzieją” nie są materiałem medycznym i nie powinny zastępować zaleceń lekarza, fizjoterapeuty, pielęgniarki, dietetyka ani psychologa. Mogą jednak wspierać tę część codziennej opieki, która jest często mniej widoczna: emocje dziecka, jego poczucie bezpieczeństwa, doświadczenie inności, potrzebę odpoczynku i pragnienie bycia traktowanym przede wszystkim jak dziecko, a nie jak „przypadek medyczny”.

Co znajduje się na płycie?

Na stronie sklepu Fundacji Oddech Życia wymieniono trzynaście nagrań. Są to bajki, teksty i utwory wykonane przez osoby zaangażowane w projekt. Tytuły mają łagodny, dziecięcy i motywacyjny charakter: prowadzą słuchacza do bajkowego świata, mówią o zwyciężaniu, niezwykłości, wyobraźni, przygodzie, odpoczynku i trwaniu mimo trudności.

• „Witajcie w bajkowym świecie...” – czyta Paulina Pierzga, autorka tekstu: Paulina Pierzga;
• „Zwyciężyć” – czyta Grzegorz Janik, autor tekstu: Grzegorz Janik;
• „Słoneczkowo” – czyta Aneta Zarzycka-Dubil, autorka tekstu: Aneta Zarzycka-Dubil;
• „Bajka o niezwykłej owieczce” – czyta Paweł Gozdek, autorka tekstu: Agnieszka Mrózek;
• „Smakolandia” – czyta Monika Niemiec, autorka tekstu: Monika Niemiec;
• „Przygody ciekawskiej pandy” – czyta Sylwia Niewiara, autorka tekstu: Sylwia Niewiara;
• „Niezwykli goście” – czyta Marcin Walkowicz, autorka tekstu: Agnieszka Kosek;
• „Magiczny ogród” – czyta Marcin Walkowicz, autorka tekstu: Klaudia Marszałek;
• „Mały lisek” – wykonanie: Marcin Walkowicz, autorka tekstu: Agnieszka Mrózek;
• „Śpij dziecino” – wykonanie: Marcin Walkowicz, autorka tekstu: Monika Podskoczy;
• „Niezwykłości” – wykonanie: Marcin Walkowicz, autorka tekstu: Anna Janczyk;
• „Moja kraina” – wykonanie: Marcin Walkowicz, autorka tekstu: Anna Stachura;
• „Mimo wszystko...” – wykonanie: Marcin Walkowicz, autor tekstu: Marcin Walkowicz.

Lista nagrań pokazuje, że płyta nie jest jednorodnym wykładem ani instrukcją, lecz zbiorem różnych głosów, tekstów i nastrojów. Dzięki temu można wykorzystywać ją elastycznie: jednego dnia wybrać krótką bajkę, innego spokojniejszy utwór, a jeszcze innego nagranie, które lepiej pasuje do rozmowy o odwadze lub odpoczynku.

Jak otrzymać „Bajki z nadzieją”?

Rodzice dziecka z mukowiscydozą mogą otrzymać płytę jako element bezpłatnego Mukoboxa edukacyjnego, jeżeli korzystają z materiałów przygotowanych w ramach projektu MukoPrzedszkole. Mukobox ma pomagać rodzinom i przedszkolom w organizowaniu spokojniejszej, bardziej świadomej i bardziej życzliwej przestrzeni dla dziecka chorującego na mukowiscydozę.

W aktualnej edycji Mukoboxów edukacyjnych Fundacja Oddech Życia informuje o możliwości zamówienia Mukoboxa przedszkolnego, szkolnego oraz wariantu dla zerówki w przedszkolu lub szkole. Formularz przewiduje bezpłatny zestaw dla rodziców, przedszkola lub szkoły dziecka będącego podopiecznym Fundacji Oddech Życia, a także możliwość bezpłatnego zapisania dziecka do fundacji i otrzymania zestawu.

Osoby, które chcą kupić samą płytę, mogą nabyć ją w sklepie Fundacji Oddech Życia jako cegiełkę charytatywną. Na stronie produktu podano cenę 20 zł. Fundacja informuje, że dochód ze sprzedaży płyty zostanie przeznaczony na fizjoterapię i leczenie Wiktorii, córki autorki projektu.

Zamów bezpłatny Mukobox edukacyjny 2025/2026

Kup płytę „Bajki z nadzieją” jako cegiełkę w sklepie Fundacji Oddech Życia

Dane płyty

Mała płyta, ważne wsparcie

„Bajki z nadzieją” przypominają, że dziecko chorujące przewlekle potrzebuje nie tylko leczenia, kontroli, inhalacji, fizjoterapii i zasad higieny. Potrzebuje także opowieści, odpoczynku, poczucia sensu, obecności dorosłego i słów, które pomagają przejść przez trudniejsze chwile. W projekcie MukoPrzedszkole płyta może być takim właśnie uzupełnieniem: cichym, spokojnym i dostępnym materiałem, który wspiera rozmowę bez presji.

Dobrze użyta płyta nie etykietuje dziecka i nie sprowadza go do choroby. Może pomóc rodzinie i przedszkolu zobaczyć, że edukacja o mukowiscydozie nie musi polegać wyłącznie na przekazywaniu informacji medycznych. Może także uczyć delikatności, uważności i nadziei – tych elementów, które w codziennym życiu dziecka z chorobą przewlekłą są równie potrzebne jak dobra organizacja i rzetelna wiedza.

Źródła informacji